Zioła fotouczulające a depilacja laserowa – dlaczego trzeba uważać?

Depilacja laserowa jest jedną z najskuteczniejszych metod trwałego usuwania owłosienia. Zabieg opiera się na zjawisku selektywnej fototermolizy – energia emitowana przez laser jest pochłaniana przez melaninę znajdującą się w mieszku włosowym, co prowadzi do jego uszkodzenia i zahamowania wzrostu włosa. Warto jednak pamiętać, że melanina występuje również w skórze. Z tego powodu podczas terapii należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu substancji i ziół o działaniu fotouczulającym.

Niektóre rośliny i preparaty ziołowe zawierają związki zwiększające wrażliwość skóry na promieniowanie UV czy też laserowe. Zjawisko to określa się jako działanie fotouczulające. W praktyce może ono prowadzić do dwóch odmiennych typów reakcji skórnych: reakcji fototoksycznych oraz fotoalergicznych.

Reakcje fototoksyczne

Są najczęstszym mechanizmem działania ziół fotouczulających. Dochodzi do nich, gdy substancja roślinna obecna w skórze absorbuje promieniowanie UV lub światło lasera, prowadząc do powstawania reaktywnych form tlenu i bezpośredniego uszkodzenia komórek.

Reakcja:

• pojawia się szybko po ekspozycji na słońce/światło lasera,

• zależy od dawki substancji i promieniowania ,

• pojawia się w kilka minut, kilka godzin

• objawia się rumieniem, pęcherzami, przebarwieniami

• tylko w miejscach odsłoniętych na działanie światła słonecznego lub światła lasera

  
  

Reakcje fotoalergiczne

Znacznie rzadziej zioła wywołują reakcje fotoalergiczne, które mają podłoże immunologiczne. Promieniowanie UV/ światło lasera zmienia strukturę związku chemicznego, czyniąc go antygenem aktywującym odpowiedź układu odpornościowego.

Reakcja:

• rozwija się po czasie (24–48 h),

• nie zależy bezpośrednio od dawki,

• ma charakter wypryskowy i świądowy,

• głównie w miejscach odsłoniętych, mniejsze prawdopodobieństwo

  występowania na nieodsłoniętych partiach ciała

Czym są zioła fotouczulające?

Zioła fotouczulające to rośliny zawierające związki chemiczne zwiększające wrażliwość skóry na promieniowanie UV lub światłolasera.

Najczęściej za reakcje fotouczulające odpowiadają:

• furanokumaryny min.: psolaren, bergapten, ksantotoksyna,bergamotyna,imperatoryn, izopimpinelina,

• hiperycyna

• olejki eteryczne

• dziegcie

• seskwiterpeny laktonowe

Dlaczego zioła fotouczulające są problemem podczas depilacji laserowej?

Laser oddziałuje na melaninę i tkanki skóry za pomocą skoncentrowanej energii świetlnej. Jeżeli organizm jest uwrażliwiony przez zioła zawierające substancje fotouczulające, skóra może reagować znacznie silniej niż zwykle. W efekcie wzrasta ryzyko:

▪️poparzeń,

▪️długotrwałego zaczerwienienia,

▪️obrzęku,

▪️przebarwień pozapalnych,

▪️odbarwień skóry,

▪️nadmiernego podrażnienia i świądu.

Badania dotyczące bezpieczeństwa depilacji laserowej podkreślają, że odpowiednia kwalifikacja pacjenta i eliminacja czynników zwiększających ryzyko działań niepożądanych są kluczowe dla skuteczności terapii.

Fot. 1. Dziurawiec zwyczajny, roślina wykazująca działanie fototoksyczne.

Najpopularniejsze zioła fotouczulające

Przed depilacją laserową szczególną ostrożność należy zachować w przypadku stosowania:

• aminka większego (Ammi majus L.)

• arcydzięgla (Angelica archangelica L)

• arniki górskiej (Arnica Montana L.)

• barszczu różnych gatunków(Heracleum sp.)

• biedrzeńca (Pimpinella saxifraga)

• bylicy pospolitej (Artemisia vulgaris L.)

• chryzantemy (Dendranthema Des Moul)

• cykorii (Cichorium L.)

• cytryny zwyczajnej(Citrus limon)

• dalii (Dahlia Cav.)

• dyptamu jesionolistnego (Dictamnus albus L.)

• dziurawca (Hypericum perforatum)

• figi pospolitej (Ficus carica L.)

• krwawnika pospolitego (Achillea millefolium L.)

• lima,limeta (Citrus aurantifolia Linn.)

• lubczyku różnych gatunków (Levisticum sp.)

• marchwi zwyczajnej (Daucus carota L.)

• nagietka lekarskiego (Calendula officinails L.)

• nawłoci pospolitej (Solidago L.)

• pasternaku zwyczajnego (Pastinaca sativa L.)

• pietruszki zwyczajnej (Petroselinum sativum Hoffm.)

• pomarańczy bergamoty (Citrus bergamia Risso)

• rumianku pospolitego (Matricaria chamomilla L.)

• ruty zwyczajnej (Ruta graveolens L.)

• selera zwyczajnego (Apium graveolens L.)

• stokrotki pospolitej (Bellis perennis L.)

• wrotyczu (Tanaceum L.)

  
  

Dziurawiec- szczególnie niebezpieczny

Szczególnie niebezpieczny jest dziurawiec, wykazano, że zawarta w nim hiperycyna w obecności światła uwalnia toksyczny tlen singletowy i wolne rodniki, przez co wywiera działanie fototoksyczne i cytotoksyczne.

Regularne picie naparów lub stosowanie suplementów z dziurawcem zwiększa ryzyko reakcji skórnych po ekspozycji na słońce jak i po zabiegu depilacji laserowej.

Skrzyp polny - czy jest fotouczulający?

W wielu artykułach skrzyp polny zaliczany jest także do ziół fotouczulających jednak nie zostało naukowo potwierdzone takie działanie tej rośliny - żadna z substancji zawarta w skrzypie polnym nie posiada takich właściwości, jednakże odnotowano przypadki nadwrażliwości skóry na słońce po jego wcześniejszym zastosowaniu. Dlatego także zachowujemy ostrożność w przypadku zabiegów depilacji laserowej.

Jak długo przed zabiegiem odstawić zioła?

Specjaliści zalecają odstawienie ziół fotouczulających minimum 7-14 dni przed depilacją laserową, w zależności od ilości spożywanych substancji. W przypadku silniejszych preparatów lub suplementów z wysokim stężeniem ekstraktów okres ten może być dłuższy. Wszystko zależy od:

▪️rodzaju przyjmowanych substancji,

▪️częstotliwości stosowania,

▪️stężenia substancji

Warto pamiętać, że fotouczulenie mogą wywoływać nie tylko herbatki ziołowe, ale również:

• suplementy diety

• maści i kremy z wyciągami roślinnymi, stosowane miejscowo

• olejki eteryczne,

• kosmetyki naturalne

Fot. 2 Wrotycz pospolity, wykazuje działanie fotouczulające.

Jak przygotować się do depilacji laserowej?

Aby zmniejszyć ryzyko powikłań:

• nie opalaj skóry przez minimum 3-4 tygodnie przed zabiegiem,

• odstaw zioła i leki fotouczulające

• przeczytaj skład herbatek ziołowych, które pijesz

• nie stosuj peelingów i kwasów bezpośrednio przed terapią,

• unikaj alkoholu i silnie drażniących kosmetyków

Podsumowanie

Zioła fotouczulające mogą znacząco zwiększać ryzyko działań niepożądanych podczas depilacji laserowej. Choć preparaty roślinne często uznawane są za naturalne i bezpieczne, w połączeniu ze światłem lasera mogą prowadzić do podrażnień, przebarwień i oparzeń skóry. Przed rozpoczęciem serii zabiegów nasz zespół dokładnie przeanalizuje stosowane suplementy, herbaty i kosmetyki ziołowe, dlatego tak ważne abyś wybrała odpowiednie gabinet na zabiegi laserowe.

Piśmiennictwo:

1. M.Claude-Marrini Kosmetologia i farmakologia skóry.

2. A.Nikiel, Przegląd surowców roślinnych o działaniu fotouczulającym i fototoksycznym